Bu yazı Birlik ve Dayanışma Gazetesi’nin 6. sayısında yayımlanmıştır.
Metal sektöründe devam etmekte olan toplu sözleşme görüşmeleri sendikalı yaklaşık 150 bin işçiden daha fazlasını ilgilendiriyor. Buradan çıkacak artış oranı tüm sektör için belirleyici olacak.
Geçtiğimiz döneme baktığımızda metal sektöründe üretim artışı yaşandı, ciro artışları enflasyonun üzerine çıktı. Bu artışı sağlayan teknolojik yatırımlar değil, işçilerin daha uzun saatler çalışması oldu. Türk Metal Sendikası ise tüm bunlara gözünü kapayarak sözleşme öncesinde işçiler arasında piyasaların durgun ve patronların zorda olduğu görüşünü yaydı. İşçilerin karşı çıkmasına rağmen % 38 artış önerdi.
MESS toplu sözleşme masasına bu yıl da sefalet ücreti dayatması ile geldi. % 10’luk artış oranı ile başlayan görüşmeler sonuçlanmadı ve uyuşmazlığa gidildi. Bu durumun ardından 60 günlük yasal arabuluculuk görüşmeleri başladı. Sözleşmenin işçi tarafında Türk Metal ve Birleşik Metal İş bulunuyor. Türk Metal her TİS sürecinde olduğu gibi yine patron sendikası MESS ile birlikte hareket ediyor. Süreci uzatarak bir bıktırma taktiği izliyorlar. Tabii masada yalnızca ücretler yok; çalışma koşulları, yan haklar ve iş güvencesi de önemli maddeler. Geçtiğimiz yıl metal işçilerinin yaşadığı ekonomik tablonun özeti ise aşağıda:
“DİSK Araştırma Merkezi (DİSK-AR) tarafından hazırlanan aralık ayı Ücret Kayıpları İzleme Raporunda metal iş kolunda MESS üyesi iş yerlerindeki ortalama ücrete denk gelen “brüt 3 asgari ücret” (78 bin 17 TL) düzeyinde gelir elde eden işçilerin kayıplarını çarpıcı bir şekilde ortaya koydu. Metal işçisi düzeyindeki bir çalışanın ücreti, Mayıs 2025 itibarıyla yüzde 27’lik vergi dilimine girmesi nedeniyle yüksek kesintilere maruz kaldı. Kasım 2025’te bu düzeydeki brüt ücretten yapılan vergi ve prim kesintisi 25 bin 582 TL’ye ulaşırken, aynı ayda enflasyon kaynaklı erime ise 15 bin 594 TL oldu. Böylece metal işçisi statüsündeki bir çalışanın sadece Kasım ayındaki toplam kaybı 41 bin 176 TL olarak gerçekleşti. Yılın 11 aylık dönemi toplu olarak incelendiğinde ise bu ücret grubundaki bir işçinin enflasyon ve kesintiler nedeniyle yaşadığı toplam kayıp 360 bin 873 TL gibi rekor bir seviyeye çıktı. Sonuç olarak, bu ücret düzeyindeki gelirin yüzde 42.1’i vergi, kesinti ve enflasyon yoluyla işçinin elinden alındı.”
(Evrensel/Andaç Aydın Arıduru )
Birleşik Metal İş Sendikası bu dayatmalara karşı aralık ayının sonunda vardiya başına 1’er saatlik iş durdurma eylemleri yapıldı. Sendika Genel Başkanı Özkan Atar “MESS’in yüzde 10 zam dayatmasına karşı başlatılan iş durdurma eylemlerinin planlı ve kararlı bir mücadele hattının parçası olduğunu, 8 Aralık’ta MESS ile uyuşmazlık tutulmasının ardından Merkez Toplu Sözleşme Komisyonunu toplayarak üretimden gelen gücün kullanılması yönünde karar aldıklarını hatırlattı. 18 Aralık’ta sözleşme kapsamındaki tüm fabrikalarda birer saatlik iş durdurma eylemi yapıldığını belirten Atar, 21 Aralık’ta Gebze’de gerçekleştirilen mitingin de işçiler açısından önemli bir moral ve dayanışma yarattığını söyledi.“
Bugün ülkenin % 63’ü asgari ücret sınırında bir gelir elde ediyor. Sendikalı çalışanlar ise en az 3’te 1 oranında daha fazla gelir elde ediyorlar. Bu örgütlü mücadelenin bir sonucu. MESS kendisiyle iş birliği yapacak sendikalarla TİS sürecine katılmak istiyor. Eylemler, direnişler ise patronları korkutuyor; bu yüzden yasaklar ve baskılarla sonuç almaya çalışıyorlar.
Bugün sınıfın hafızasında mücadeleyle kazanılan haklar var. Ama kuşaklar zamanla değişiyor; bu yüzden genç işçilere bu hafıza aktarılmalı. Bu da ancak alanda ve direnerek olur.
