Ana SayfaBirlik ve Dayanışma HareketiBirlik ve Dayanışmacı Kadınlar: Şiddete, Sömürüye, Gericiliğe Karşı Kadınlar Burada!

Birlik ve Dayanışmacı Kadınlar: Şiddete, Sömürüye, Gericiliğe Karşı Kadınlar Burada!

25 Kasım Kadına Yönelik Şiddete Karşı Mücadele Günü yaklaşırken kadın mücadelesini, 25 Kasım’ın anlamını ve Birlik ve Dayanışmacı Kadınlar’ın çalışmalarını Birlik ve Dayanışmacı Kadınlar adına Deniz Çelik ile konuştuk.

Birlik ve Dayanışma Hareketi, ülkemizde kadına yönelik şiddetin kökünde ne olduğunu düşünüyor?

-Elbette siyasi iktidarın kadın düşmanı politikaları bize kadınların yaşamının saldırı altında olduğunu apaçık gösteriyor. Toplumsal yaşamdan, en temel özgürlüklere; kadın istihdamı ve çalışma koşullarından anayasal haklarına kadar büyük bir saldırı ve kuşatma adım adım yürütülüyor. AKP iktidarıyla artan ve hız kazanan bu saldırıların en acı sonuçlarından birini maalesef kadın cinayetleri ve kadına yönelik saldırılarda görüyoruz. Geçtiğimiz yıl 294 kadın katledilirken, 297 kadın da şüpheli şekilde ölü bulundu. 2026 yılının ilk yarısında 197 kadın cinayeti yaşandı ve 215 kadın da yine şüpheli ölüm olarak kayıtlara geçti. Son yılların kadına yönelik şiddet verilerine baktığımızda özellikle de aile bireylerinden biri tarafından ölümlerde bir süreklilik görüyoruz. Bu da bize bir tabloyu gösteriyor: AKP iktidarının uzun yıllardır dilinden düşürmediği ‘aile’ ve aileye atfedilen kutsallığın nedeni esasen kadının ev içine hapsedilmesi, eşine ve aile üyelerine hizmet etmek dışında bir toplumsal varlığının önüne geçilmesi ve nihayetinde ev içi şiddete, tacize, sömürüye maruz kalmasının kolaylaşması… Kadınların gericilik ve şiddet ekseninde yaşamlarını devam ettirmeye çalıştıklarını görüyoruz. Dinsel referanslarla şekillenen bu kutsallık aslında kadınların sömürü, kuşatma, baskı ve gericiliğin pençesine bırakmaktan ibaret. Yalnızca ev yaşamında değil aynı zamanda eğitimdeki gerici hamleler ve müfredatla başta kız çocukları olmak üzere gençlerin düşünce dünyası da yine bu doğrultuda şekillendirilmek isteniyor. ÇEDES projesi, din derslerinin yoğunluğu, müfredatın bir gerici tahakküm altında olması buna birer örnek oluşturuyor. Aynı şekilde toplumsal alanda tarikat ve cemaatlerin örgütlü olduğu yapılar, dernekler, kurslar, yurtlar da kadınların ve kız çocuklarının her alanda dinsel referansların dışına çıkmadan yaşamaları gerektiğini öğütlüyor. Dolayısıyla ülkemizde kadına yönelik şiddetin ilk adımının baskı ve gericilikle örüldüğünü düşünüyoruz. Şunu da belirtmek gerekiyor: Gericilik bir dünya görüşü değildir; gericilik kadının hayatını kuşatan ve toplumsallaştıkça kadının yaşamını tehdit eden başlı başına bir mücadele başlığıdır.

Ekonomik krizin kadına yönelik şiddetle nasıl bir bağı olabilir?

-Ekonomik kriz derinleştikçe sonuçlarını daha ağır şekilde hissediyoruz. İşten çıkarmalar, düşük ücretli istihdam, hayat pahalılığı… En baştan söylersek, kadınların çalışmasını ve ekonomik olarak kalkınmasını istemeyen bir iktidar var karşımızda. Kadının yeri evidir diyeninden tutun, anne olmayan kadınların yetersiz olduklarını söylemeye kadar vardırdılar bu başlığı. Yukarıda bahsettiğimiz kadınları ev içi emek sömürüsüne, aile bireylerinin bakımına ve çocuk bakımına hapsetmenin en önemli ayağı zaten kadın istihdamını olabildiğince engellemekten geçiyor. TÜİK verilerine göre kadınlarda ev işleriyle meşguliyetin iş gücüne dâhil olmama nedenleri arasındaki payı %42,9 olarak açıklanmıştır. Bu veriler kadınların ‘anne-eş’ kategorisinde değerlendirilmesine; dolayısıyla da kadının rolünün ev yaşamı içinde sınırlandırılmasına neden oluyor. Kadınlar ekonomik özgürlüklerini sağlayamadıkları durumda erkeğe mahkûm hale geliyor ve şiddetten kaçışın yolları tıkanıyor. Örneğin boşanması da yine ekonomik özgürlüğü olmadığı tabloda kısıtlanmış oluyor. Biliyorsunuz nafaka meselesi yeniden gündemde. Boşanma durumunda yoksul bir kadının nafakası da gasp edilirse nasıl yaşamını sürdürecek? Diğer yandan çalışan kadınlar için de iki kat sömürü koşullarının olduğunu görüyoruz. Eşit işe eşit ücret kadınların ülkemizdeki en önemli mücadele başlıklarından biri. İşyerlerinde taciz, baskı ve sömürünün kadınların, erkeklere oranla daha fazla gündeminde olduğu açık. Esnek çalışma gibi formüllerle kadının tam zamanlı çalışma hakkına darbe vuruluyor. Bu formül kimi zaman asgari ücretin de altında çalışma koşulları anlamına geliyor ve kadın emekçi olarak değil ailesine destek olan biri olarak düşünülüyor. Esnek ve parçalı işlerde çalışan kadınların işverenler tarafından işten çıkarılmasını da kolaylaştırıyor. Hem toplumsal ve sosyal hayattan hem de çalışma hakkından mahrum bırakılan kadın şiddetin kaçınılmaz hedefi haline geliyor. Kriz ve yarattığı etki kadına yönelik şiddete bu şekilde kapı aralıyor.

25 Kasım Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Günü yaklaşırken ne söylemek istersiniz? Birlik ve Dayanışma Hareketi ne yapacak?

-AKP iktidara geldiği günden beri kadın düşmanlığından vazgeçmedi ancak kadınlar da AKP’ye karşı mücadele etmekten geri adım atmadılar. 2021 yılında iktidar İstanbul Sözleşmesi’ni rafa kaldırdığında kadına yönelik suçlara karşı cezasızlık politikasını uygulayacağını bir kez daha bize bildirmiş oldu. Pandemi döneminde kadına dönük artan şiddete karşı Bakan Derya Yanık’ın “tolere edilebilir” dediğini örneğin, kadınlar unutmuyor. 2025-2026 yıllarını Aile Yılı ilan ederek bir kez daha gericilik-sömürü-şiddet sarmalını güçlendirmeye çalışan iktidarın adımları kadınların direnciyle karşılaşıyor. Ülkemizde kadınlar AKP’nin ve politikalarının farkındalar ve seslerini yükseltmekten geri durmuyorlar bunu çok iyi biliyoruz. Her 25 Kasım’da olduğu gibi bu yıl da AKP’nin karşısında kadınların olduğunu söyleyeceğiz. Birlik ve Dayanışma Hareketi’nden kadınlar olarak, 25 Kasım günü İstanbul ve İzmir’de basın açıklamaları yapacağız. “Şiddete, gericiliğe, sömürüye karşı kadınlar burada” sloganıyla kadın düşmanı bu adımlara karşı sesimizi yükselteceğiz. Kadınların emeğine, haklarına, yaşamına saldırının topyekûn ve programlı olduğundan bahsettik. Öyleyse bu saldırılara karşı mücadelemiz de örgütlü ve bütünlüklü olmak durumunda. Kadınlar daha fazla yan yana gelmeden ve daha büyük bir dayanışmayı örmeden kurtuluşumuzun mümkün olmadığını biliyoruz. Dolayısıyla yalnızca 25 Kasım, 8 Mart gibi kadınlar için önemli mücadele günlerinde değil; aynı zamanda emekçi kadınların, genç kadınların olduğu her alanda var olmaya devam edeceğiz. Kadınlar için fabrikaların, okulların, sokakların ve her yerin mücadele alanı olduğunu çok iyi biliyoruz. Birlik ve Dayanışma Hareketi’nin önüne koyduğu en önemli hedeflerden biri de kadınların birliğini ve mücadelesini örgütlemektir.

Son Eklenenler

Birlik ve Dayanışma Gazetesi Yeni İçerik ve Tasarımıyla Alanlarda!

Birlik ve Dayanışma Gazetesi, hareketimizin kuruluşuyla başladığı yayın yolculuğunda ilk yılını geride bıraktı. Gazetemiz, yeni...

İran’ın Çevrelenme Stratejisi: Lübnan ve Yemen Hedef Tahtasında

Ortadoğu, Amerikan emperyalizmi ve Siyonist İsrail’in bölgeyi kan gölüne çeviren yeniden şekillendirme operasyonunun sarsıntılarıyla...

Yaşamımıza Kasteden Bu Düzen Değişmelidir!

İzmir Aliağa Habaş Demir Çelik Fabrikası'nda meydana gelen patlamada, resmî açıklamalara göre 10 işçi...

KADINLAR YAN YANA: KİMİNLE?

Kadın mücadelesi, kadın kimliği üzerinden kurulan bir dayanışma ve yan yana gelişten kurgulanabilir mi;...