Altaylı, “Benim durumumda açık bir hukuksuzluk var, herkes görüyor bunu. Ama, iş dünyasından tek bir kişi çıkıp da bu durumla ilgili tek bir kelam etmedi. Dışarıya çıktığımda iş dünyasının içinden geçeceğim. Türk burjuvazisi filan deniyor, burjuva filan değiller. Üstü bakırla kaplanmış kasaba esnafı hepsi. Onların yanında, asıl üst sınıfı toplumun geride kalan çoğunluğu oluşturuyor” dedi.

Fatih Altaylı’nın basına yansıyan bu sözlerinden yaşadığı hayal kırıklığının boyutunu anlıyoruz. Yıllarca sözcülüğünü yaptığı, imajlarını düzenlemek için elindeki medya imkanlarını sunduğu burjuvazinin kendisini yalnız bırakmasını anlayamıyor. Geçmişte vizyoner bakışlarını, rafine zevklerini öve öve bitiremediği burjuvaziye kızgın, ihanete uğramış hissediyor. Durduğu yerden haksız mı bakalım, örneğin 19 Eylül 2019’da kendi sayfasında neler yazmış:

“Çocukluğu ve gençliği Koç Grubu’na yönelik suçlamaları dinlemekle geçmiş biri olarak, yıllar sonra gelinen noktada, Türkiye’de yaşayan her yurttaşın bu gruba ve bu aileye en azından asgari bir saygı duyması gerektiğini düşündüm hep. Pek çok yanlışları da olsa, Türkiye’nin sanayileşme hamlesi sırasında uluslararası marka olma konusunda geç kalmış olduklarını düşünsem de 70’li yıllarda ellerini taşın altına koyduklarını ama ağır taşlardan uzak durduklarını idrak etmiş olsam da bu grup ve bu aile Türkiye için önemlidir. 150 bine yakın insana doğrudan iş sağlayan, bunun birkaç katı insana dolaylı istihdam yaratan, Türkiye’nin ihracatının yüzde 16’sını tek başına gerçekleştiren ve bunu yaparken siyasi desteğe mazhar olmayan bir gruba saygı duymak gerekir” ¹

Anlıyoruz, Altaylı’nın burjuvazinin toplumdaki rolü, düzendeki sorumluluğu ile ilgili sorunu yok. Örneğin, alt sınıf olarak tanımladıklarının neden çoğunluğu oluşturduğu ile ilgili bir sorgulama yaptığına dair emare de yok. Evet, çoğunluğu yoksul ama aynı zamanda asil ve gururlu olarak tanımlıyor , en azından ihanet etmeyeceklerini düşünüyor. Yukarıda saygı duymamız için bizi hizaya sokmaya çalıştığı grubu da bir anda kasaba esnaflığına dönüştürüyor. Bu gelgitler sırasında kafasını çok meşgul eden sorunun yanıtını bulamıyor çünkü şu tespitten çıkamıyor. “Türkiye’nin ihracatının yüzde 16’sını tek başına gerçekleştiren ve bunu yaparken siyasi desteğe mazhar olmayan bir gruba saygı duymak gerekir” Sanıyor ki burjuvazi başarılarını siyasi destek olmadan yapmış. O siyasi desteğin bugün şikayet ettiği suskunluğun nedeni olduğunu anlaması için sanırım zaman ihtiyacı var.

Altaylı’nın haklı olarak şikâyet ettiği hukuk, aslında sözcülüğünü yaptığı burjuva egemenlerinin hukuku. Bugün burjuvazinin; iktidarını sürdürecek, sömürüye devam edecek, iş cinayetlerinin üstünü kapatacak, teşviklerin akmasını sağlayacak ve bu konuda kendisinin yanında olacak hukuka ihtiyacı var.

Ve bumerang gibidir hayat. Belki 25 yıl önce Hayata Dönüş için yazdıklarından pişmandır.²

Belki iktidara verdiği şu destek için,

“Ben bugünkü iktidarın bu ‘‘komplekssiz tavrı’’nı çok beğeniyorum. Meclis’teki mutlak hákimiyetlerine rağmen bu ülkeyi ‘‘dediğim dedik, çaldığım düdük’’ tavrıyla yönetmiyorlar.
Türkiye gerçek demokrasiye ancak böylesine ‘‘kompleksten uzak’’ bir tavırla ulaşacak.”³

Sonuç yerine ; Altaylı patronlarına kızgınmış. Patronları hep aynıydı. Kendi çıkarları neyse her zaman onu yaptılar. Bugün Altaylı’dan bir çıkarları kalmayınca bir peçete gibi buruşturup kenara attılar. Evet, haksızca içeride Altaylı. Fakat burjuvazi hep aynıydı.

1. https://fatihaltayli.com.tr/yazarlar/fatih-altayli/2019-09-19/mustafa-kocun-vizyonu ↩︎
2. 20 Aralık 2000 Hürriyet ↩︎
3. https://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/fatih-altayli/kuran-kurslari-ve-komplekssiz-bir-hukumet-188742 ↩︎

Bugün, Mert Hakan Yandaş ve Metehan Baltacı gibi ünlü futbolcuların tutuklanmasıyla gündeme gelen şike ve bahis soruşturmaları, futbol denilen devasa sektörün kokuşmuşluğunu örten göstermelik bir operasyondan ibarettir. Bu süreç, bataklığı kurutmak yerine, bataklığın üzerindeki birkaç sineği avlayarak halka “adalet tesis ediliyor” yalanını yedirme çabasından başka bir şey değildir.

Futbol, artık bir spor, bir oyun ya da bir kültür faaliyeti değil; dünyanın her yerinde kapitalizmin en parlak, en kârlı endüstriyel metası haline dönüşmüş bir sektördür. Milyarlarca Euro’luk yayın hakları, sponsorluk anlaşmaları ve oyuncu transferleri üzerinden dönen bu çarkın tek bir amacı vardır: Kâr hırsı. Kârın mutlak tanrı olduğu bu sistemde, haksız kazanç, manipülasyon ve kara para aklama faaliyetleri, bir sapma değil, bizzat sistemin doğal ve kaçınılmaz bir sonucudur.

Peki bu kirli ağın tepesinde kimler oturuyor? Elbette ki patron sınıfı. Ali Koç’tan Sadettin Saran’ına, Dursun Özbek’ten Erden Timur’una kadar, eski ve mevcut tüm kulüp başkanları ve federasyon yöneticileri; bu ülkenin en büyük holdinglerinin, inşaat şirketlerinin ve finans baronlarının temsilcileridir. Onlar, futbolu bir spor olarak değil, sermayelerini katlama ve siyasi nüfuz sağlama aracı olarak kullanırlar. Burada asıl mesele, sadece sahada şike değil, bu devasa sektör üzerinden yasa dışı bahis ve kumar paralarının aklanmasıdır. Metehan Baltacı’nın üç liradan dokuz lira kazanacağı önemsiz bir bahis ya da Mert Hakan Yandaş’ın slot çevirmesi değil; bu patronların şampiyonlukları dahi belirleyecek düzeydeki büyük çaplı finansal operasyonları ve yasadışı fonların futbol üzerinden meşrulaştırılması asıl suçtur. Tabi ki kumarın her türlüsü toplumsal bir yıkım ve suçtur, ancak burada birkaç futbolcunun küçük suçu ile burjuvazinin devasa kurumsal suçları arasındaki farkı görmek gerekir. Tutuklanan futbolcular, Türkiye’deki ciddi kumar bağımlılığı sarmalının ve futbol üzerinden dönen devasa kara para döngüsünün küçük ve feda edilebilir parçalarıdır.

Soruşturmaların kilitlendiği noktada burasıdır: Futboldaki kirliliği temizlemesi beklenen devletin kendisi; bu patronların devleti, burjuvazinin iktidar aygıtı olmasıdır. Neoliberalizm, devletin tüm mekanizmalarını sermayenin hizmetine sunmuşken, holding sahiplerini kökten soruşturmasını beklemek, saflıktır. Sistem, patronlar ve sermaye lehine çalışmaktadır.

Peki hiç mi patronlar yargılanmadı? Evet yargılandı, hapis yattı. 2010’ların başında Aziz Yıldırım, bugün ise Murat Sancak gibi patronlar yargılanıyorsa, bunun tek açıklaması vardır: Adaletin tecellisi değil, iktidar içindeki farklı burjuva kliklerin ve hiziplerin ekonomik ya da siyasi bir çatışma alanına dönüşmesidir. Bir patronun gücü, siyasi rüzgârın değişmesiyle sınırlanabilir ancak sistemin kendisi asla sorgulanmaz. Çark dönmeye devam eder. 2011’de Fethullahçılar güçlü zaman yaşarken şike soruşturmasından yargılanan Aziz Yıldırım, 17/25 Aralık operasyonu sonrası devlet içi çatışma sonrası Fethullahçıların yargıda güç kaybetmesiyle “FETÖ mağduru” olmuştu. Bugün tutuklanan Ethem Sancak’ın kardeşi Murat Sancak’ın da benzer bir iktidar içi hizip çatışması içerisinde gözden çıkarılıp yargılandığı açık bir durumdur.

Futbol, en başta İngiltere’deki fabrika işçilerinin oynadığı bir sporken; zamanla, sermayenin ellerinde sahte bir rekabet ve tüketim ideolojisiyle kitlelerin bilincini uyuşturan modern bir afyona dönüşmüştür. Portekizli diktatör Salazar’ın ülkeyi 3F ile “Fado, Fiesta, Futbol” ile yönettiği itirafı, futbolun siyasi bir oyalama aracı olarak ne kadar kritik olduğunu bizlere kanıtlamaktadır. Metin Kurt da bu gerçeği yıllar önce “Futbol borsada değil, arsada güzel.” diyerek dile getirmişti.

Patronların oyuncağı olan futbolu, yeniden sınıfın oyunu yapmak; paranın saltanatını yıkmaktan geçmektedir. Bu da sosyalist bir devrimci dönüşümden geçer. Ne zamanki işçi sınıfı, sadece futbol sahalarını değil, fabrikaları, iktidarı ve tüm toplumsal hayatı ele alırsa, o zaman futbol da gerçek anlamına kavuşacak; kara para aklama, rüşvet ve bahis denen kavramlar, patronlarıyla beraber tarihin çöplüğünü boylayacaktır.

Kirliliğin kaynağı basit futbolcu isimleri değil, bu sektörü yaratan ve yöneten kâr hırsıdır, yani patronlardır. Hesap sorulacaksa; sporu, kültürü ve sanatı kâr aracı haline getirdikleri için onlar yargılanmalıdır!

Ankara Birlik ve Dayanışma Hareketi – Melisa Celep

Ankara Barosu öncülüğünde salı günü Sıhhiye Adliyesi önünde düzenlenen Savunma Nöbeti eylemi ile beraber avukatlar; haksız yere tutuklanan meslektaşları, savunmanın bağımsızlığı ve insan onuruna yakışır bir düzen için tüm yurttaşları mücadeleye çağırmaktadır.

Avukatlar; Anayasa Mahkemesi kararına rağmen tutuklu bulunan Av. Şerafettin Can Atalay’ın, müvekkilini en iyi şekilde savunmak gibi avukatlık mesleğinin temel sorumluluklarından olan bir suçlama ile tutuklanan ve tecrit edilen Av. Mehmet Pehlivan’ın, haksız ve hukuksuz yere yıllarca içeride tutulan, bir gece ansızın tahliye edilip ertesi gün tekrar tutuklanan Av. Selçuk Kozağaçlı’nın ve daha ismi sayılamayacak birçok avukatın tahliye edilmelerini talep ediyorlar ve bunun için direniyorlar.

Ankara Barosu Başkanı Av. Mustafa Köroğlu açıklamalarında “Bugün verdiğimiz mücadele yalnızca avukatların meslek hakkı mücadelesi değil bu toplumun her bir ferdinin onuru, özgürlüğü ve geleceği için verilen bir mücadeledir.  Savunma yurttaşın devlete karşı ilk güvenlik hattıdır.” sözleriyle eylemin yalnızca tutuklu avukatların tahliyesine yönelik olmadığını; avukatların, yurttaşın iktidar karşısında savunulması için vazgeçilmez bir unsur olduğunu, avukatlara yönelik müdahalenin yalnızca tutuklanan, bastırılmaya, sindirilmeye çalışılan avukatların haklarının ihlali değil tüm yurttaşların temel hak ve özgürlüklerinin iktidar karşısında savunulması hakkının gasbına yönelik olduğunu vurgulamıştır.

Savunma hakkına yönelik müdahalenin; özellikle emekçinin hakkını savunan, patron örgütlerine boyun eğmeyen, güçlüye karşı çıkan, emekçi halkın her daim yanında olan halkın avukatlarına yönelmesi bir tesadüf değildir. Günümüz hukuk sistemlerinin sermayeyi savunmak ve sömürüye meşru zemin oluşturmak için kurgulandığından şüphe edilmemelidir. Bu hukuk düzeninde emekçilerin mücadelelerin sonucu olarak kazanılmış bazı hakları mevcuttur. Bu haklar gökten inmemiştir. Bu hakların her birinde emekçi mücadelesinin tarihi gizlidir. İşçilerin, emekçilerin örgütlülüğü zayıflar zayıflamaz iktidar ve sermaye örgütü bu haklara saldırmaya ve onları budamaya koşturmaktadır. Bu düzenin hukuk sisteminin, emekçiden yana en ufak kazanıma dahi tahammülü yoktur. Biz bu saldırıyı; turizm sektörü işçilerinin hafta tatili izinlerinin dahi budanmasında, çocuklarımızın sermayeye peşkeş çekilmesi için zorunlu eğitimin kısaltılmak istenmesinde, kıdem tazminatı hakkının kaldırılmaya çalışılmasında, genel sağlık sigortası priminin yurttaşa yüklenmesiyle temel sağlık hakkından dahi mahrum bırakılmaya çalışılmamızda görüyoruz.

Savunma Nöbetinde örgütlü bir kötülük karşısında örgütlü bir mücadele örmenin, güçlü olanın değil haklı olanın kazandığı bir düzen kurmanın elzemliği bir kere daha vurgulanmıştır. Haklı olduğumuzu biliyoruz, peki gücümüzü nerde arayacağız?

Gücümüz birliğimizdedir. Emeğimizin sömürülmemesi, patron örgütlerinin ve emperyalizmin ülkemizde istediği gibi at koşturamaması, savunmanın ve yargının bağımsızlığı için yapmamız gereken bir araya gelmek ve mücadele etmektir.

“İzmir’in Gaziemir ilçesinde doğuştan engelli kızı Feride Sayılır’ı (30) pompalı tüfekle vurarak öldüren kanser hastası Hüseyin Sayılır (63), aynı silahla intihar etti. Psikolojik sorunları olan ve yaklaşık 3 yıl önce eşinden boşanan Hüseyin Sayılır’a bir süre önce kolon kanseri teşhisi konulduğu öğrenildi. Ölenlerin yakınları ise Hüseyin Sayılır’ın kendisine bir şey olması halinde engelli kızına kimin bakacağına yönelik endişe taşıdığını söyledi.”

Geçtiğimiz ay böyle bir haber düştü önümüze. Elbette “yürek burktu” ve unutuldu. Unutulmasa ne olacak? Felaketlere yetişilemiyor; her gün her yerden bir acı haber geliyor. Bu ne ilk ne de sonuncusu. Felaket büyük olursa gündem oluyor, onun da unutulma süresi biraz daha uzuyor, o kadar.

Tüm bu felaketler kader değil, kontrolsüz yönetimin sonucu da değil; aslında bilinçli bir tercihin sonucu. Evlerimiz sağlam değil; barınmak için güvenlikten ziyade kiraya ve evin işe olan yakınlığına bakıyoruz. Güvenilir ve sağlıklı beslenmek yerine ucuz olanı tercih etmek zorunda kalıyor, bu yüzden gıda endüstrisinin kimyasal ürünlerini tüketiyoruz. Yere düşene kadar hastalık umurumuzda olmuyor, çünkü nitelikli sağlık hizmeti artık bir lüks. Güvenlik ayrı bir sorun, çeteler normalleşti. Bu satırların sonu gelmez…

Ve evet; engelli çocuğu olan bir anne babanın en büyük korkusu da “Benden sonra çocuğuma ne olacak?” endişesidir.

Bugün Dünya Engelliler Günü. Bugün sponsorlar toplantılar düzenleyecek, engelli yaşamını bir “pazar” olarak görenler etkinlikler yapacak, bizler ise kaldırımdaki sarı çizgilerin anlamını anımsayacağız. Otoparkta engelli yerine park edenleri ayıplayacağız belki ama bir noktada şunu sormamız gerekecek: Bu kadar engelli nerede?

Bu kadar engelli toplumun dışında, evlerine hapsolmuş durumda. Çünkü nitelikli eğitim verilmiyor. Farklı engel grupları aynı sınıflarda toplanarak eğitimciler çaresizlik içinde bırakılıyor. Kaynaştırma eğitiminin engelli bireyleri toplumla bir araya getirmeyi amaçladığı fark edilmeden, onlar eğitim dışına itilmeye çalışılıyor. İş yerlerinde engelli çalıştırmak zorunlu olduğunda, maaşı verilip “Sen kendini yorma, gelme” deniliyor. Çalışamayacak durumda olanlara ise belli şartları yerine getirmeleri kaydıyla asgari ücretin yarısı reva görülüyor. Kısacası engelliler yok sayılıyor, sosyal dışlanma yaşıyor.

Oysa engelli olmak bir yük değildir. Onlara topluma faydalı olacakları olanaklar sunulmalı, toplumla sosyal ilişki kurmaları sağlanmalı. Bunun bir yardım değil, bir hak olduğu bilincine sahip bir siyasetin üretilmesi tek çaremiz.

Evet, yaşadığımız toplumu dönüştürmemiz gerekiyor. Gerekiyor ki kaldırımdaki sarı işaretlerin bir anlamı olsun ve hiç kimse, engelli çocuğunu geride bıraktığında onun yalnız kalmayacağı bir düzenin varlığından şüphe etmesin.